တေးဂီတဖြန့်ချိခြင်းနှင့် မူပိုင်ခွင့်ထိန်းချုပ်မှု

ယနေ့ခေတ်မှာ တေးသီချင်းတစ်ပုဒ်ကို ဖန်တီးပြီးနောက် ကိုယ့်ရဲ့ပရိသတ်တွေဆီ ရောက်ရှိအောင် ဖြန့်ချိပေးနိုင်ဖို့က အရေးကြီးသလို၊ ကိုယ်ဖန်တီးထားတဲ့ တေးဂီတရဲ့ မူပိုင်ခွင့်နဲ့ ဝင်ငွေအခွင့်အရေးတွေကို မှန်ကန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ Music Distribution ဆိုတာက ကိုယ်ပိုင်တေးသီချင်းတွေကို Spotify, Apple Music, YouTube Music, TikTok, Facebook, Instagram စတဲ့ Digital Music Platform တွေပေါ်မှာ တရားဝင်ဖြန့်ချိပေးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ပါတယ်။ Distributor တစ်ခုကနေတစ်ဆင့် Release တင်လိုက်တဲ့အခါ သီချင်းရဲ့ Metadata၊ Artist Information၊ Cover Art နဲ့ Copyright ဆိုင်ရာအချက်အလက်တွေကို စနစ်တကျ စီမံပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သီချင်းဖြန့်ချိတာနဲ့ မူပိုင်ခွင့်ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ သီချင်းတစ်ပုဒ်မှာ Composition Copyright (သီချင်းစာသား၊ Melody၊ Composition) နဲ့ Sound Recording / Master Copyright (အသံသွင်းထားတဲ့ မူရင်း Recording) ဆိုပြီး အခွင့်အရေးအမျိုးမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးတွေ ဘယ်သူပိုင်သလဲ၊ ဘယ်သူက ဘယ်ရာခိုင်နှုန်း ပိုင်ဆိုင်သလဲဆိုတာကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သီချင်းကို အခြား Artist၊ Producer၊ Songwriter သို့မဟုတ် Label နဲ့ ပူးပေါင်းဖန်တီးထားရင် Split Sheet၊ Agreement နဲ့ Ownership Information တွေကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားတာက နောင်မှာ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ Copyright Dispute တွေကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် YouTube Content ID၊ Facebook/Instagram Rights Management စတဲ့ Copyright Management System တွေကို အသုံးပြုပြီး ကိုယ့်ရဲ့ Music ကို အခြားသူတွေက ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အသုံးပြုတဲ့အခါ ရှာဖွေခြင်း၊ Claim ပြုလုပ်ခြင်းနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ ဝင်ငွေကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းတွေ ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ သို့သော် Platform တစ်ခုချင်းစီရဲ့ မူဝါဒနဲ့ Eligibility သတ်မှတ်ချက်တွေ မတူညီတဲ့အတွက် သေချာစွာ စစ်ဆေးဖို့လိုပါတယ်။ အရေးကြီးဆုံးအချက်က Music Distribution နဲ့ Copyright Control ဟာ တစ်ခုတည်းမဟုတ်ပါဘူး။ Distribution က သီချင်းကို ပရိသတ်တွေဆီ ရောက်ရှိအောင် ဖြန့်ချိပေးတာဖြစ်ပြီး Copyright Management က ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို ကာကွယ်ပြီး စီမံခန့်ခွဲတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် Artist တစ်ယောက်၊ Producer တစ်ယောက် ဒါမှမဟုတ် Music Label တစ်ခုအနေနဲ့ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ Music Career တစ်ခုတည်ဆောက်ချင်တယ်ဆိုရင် Release Distribution + Copyright Ownership + Rights Management + Royalty Collection ဆိုတဲ့ အပိုင်းတွေကို အတူတကွ စနစ်တကျ စီမံထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ တေးသီချင်းတစ်ပုဒ်ရဲ့ တန်ဖိုးဟာ သီချင်းထွက်လာတဲ့အချိန်မှာပဲ မပြီးဆုံးပါဘူး။ မှန်ကန်တဲ့ Distribution နဲ့ Copyright Management ရှိမှသာ ကိုယ်ဖန်တီးထားတဲ့ Music ရဲ့ တန်ဖိုးကို ရေရှည်ကာကွယ်ပြီး အကျိုးအမြတ်အဖြစ် ပြန်လည်ရရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။